Detal liścia w archiwalnej tonacji

Kronika 1900 — dziś

Informacja o Wielkopolskim Związku Ogrodniczym

125 lat udokumentowanej działalności na rzecz polskiego ogrodnictwa — od pierwszych kół ogrodniczych zakładanych w zaborze pruskim, po nowoczesną organizację branżową z własnym laboratorium analiz.

Początki i okres międzywojenny

Tradycje Wielkopolskiego Związku Ogrodniczego sięgają końca XIX i początku XX wieku, kiedy to tworzyły się liczne stowarzyszenia i towarzystwa ogrodnicze. Od umownej daty 1 stycznia 1900 r. liczy się udokumentowana działalność wielu kół ogrodniczych, powstałych w zaborze pruskim dla obrony przed konkurencją niemiecką, które po odzyskaniu niepodległości w 1919 r. utworzyły Wielkopolski Związek Towarzystw Ogrodniczych. W okresie międzywojennym Związek działał aktywnie, skupiając się głównie na podnoszeniu kwalifikacji członków i kształceniu młodzieży w zawodzie ogrodnika.

Lata powojenne — reaktywacje i likwidacje

Druga wojna światowa nie tylko przerwała działalność związkową, ale zdezorganizowała życie całego narodu. Odzyskanie niepodległości w 1945 r. umożliwiło reaktywowanie działalności związku pod nazwą Wojewódzki Związek Ogrodniczy. Ograniczenia polityczne i gospodarcze spowodowały jednak likwidację Związku w 1949 r.

Ponowne reaktywowanie nastąpiło w okresie tzw. „odwilży" w 1956 r., po wypadkach poznańskich. Na terenie województwa poznańskiego działało wówczas 28 kół zrzeszających 1800 członków. Związek organizował szkolenia ogrodników, brał udział w kwalifikacjach plantacji nasiennych i szkółkarskich, otrzymywał także do rozdziału między członków materiały budowlane i opał do ogrzewania szklarni.

W 1961 r. działalność związkowa z przyczyn politycznych została przekazana spółdzielczości ogrodniczej, a związki ogrodnicze uległy likwidacji. Mimo to, ponieważ członkami spółdzielni byli w większości ogrodnicy, powstały tam koła kontynuujące analogiczną działalność.

Solidarność i powrót pod obecną nazwą

Ponowne reaktywowanie działalności Związku stało się możliwe w 1980 r., po powstaniu Solidarności. Został wówczas wpisany do rejestru pod nazwą Wielkopolski Związek Ogrodniczy. Pierwszym Prezesem została Kazimiera Noszczyńska — funkcję tę pełniła nieprzerwanie do 1995 r. Od tego roku stanowisko Prezesa pełni Bogdan Biadała, ogrodnik z Pleszewa.

Stulecie i odznaczenia

Wielkopolski Związek Ogrodniczy czuje się kontynuatorem i spadkobiercą pięknych tradycji organizacji ogrodniczych. Przypadające w 2000 r. 100-lecie ich działalności uczczono uroczystościami, w których uczestniczyli członkowie Związku, przedstawiciele władz, posłowie, dziennikarze oraz delegacje związkowe. Ufundowano i poświęcono nowy sztandar, a działacze Związku otrzymali wysokie odznaczenia państwowe i branżowe.

Transformacja i obrona interesów ogrodników

Po 1989 r. sytuacja polskiego ogrodnictwa stała się wyjątkowo trudna. Przechodzenie z gospodarki nakazowo-rozdzielczej do wolnorynkowej, spadek siły nabywczej społeczeństwa, upadek spółdzielczości ogrodniczej oraz inwazja dotowanej produkcji z Zachodu doprowadziły do drastycznego spadku liczby gospodarstw. WZO w Poznaniu, dzięki prowadzonej obok statutowej działalności gospodarczej, oparł się tym zmianom i jako jeden z nielicznych w Polsce nie zaprzestał swej działalności.

Środki z działalności gospodarczej umożliwiły rozpoczęcie w 1989 r. prac nad zorganizowaniem wielkiego rynku hurtowego owoców, warzyw i kwiatów. Dzięki pomocy finansowej Rządu Szwajcarii powstała Wielkopolska Giełda Rolno-Ogrodnicza, której jedynym założycielem był WZO.

Listopad 1992 — otwarcie WGRO S.A.

W listopadzie 1992 r. otwarto Wielkopolską Giełdę Rolno-Ogrodniczą. Ogrodnicy wielkopolscy, którzy poprzez wykup akcji stali się udziałowcami Giełdy, otrzymali realne narzędzie ułatwiające zbyt i konfrontację rodzimej produkcji z importem. Obecnie WZO posiada pakiet ok. 18% akcji na Walnym Zgromadzeniu WGRO S.A.

Szkolenia, doradztwo, integrowana produkcja

Stałą troską Związku jest podnoszenie kwalifikacji członków. Organizujemy spotkania szkoleniowe, wyjazdy do przodujących ośrodków w kraju i zagranicą oraz praktyki zagraniczne dla młodych ogrodników. Utrzymujemy stały kontakt z Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu, Instytutem Ochrony Roślin, Instytutem Warzywnictwa oraz Instytutem Sadownictwa i Kwiaciarstwa, których pracownicy naukowi udzielają bezpłatnych konsultacji.

W ramach Koła Sadowników działała grupa Integrowanej Produkcji Owoców, której celem było zapewnienie konsumentom owoców wysokiej jakości, wolnych od pozostałości szkodliwych związków. W 2002 r. Związek został odznaczony Odznaką Honorową „Za zasługi dla Województwa Wielkopolskiego", wręczoną przez Marszałka Województwa Stefana Mikołajczaka w obecności Wicepremiera Jarosława Kalinowskiego.

2006 — Laboratorium Analiz Ogrodniczych w Pleszewie

W 2004 r. trzyletnie starania o dofinansowanie z Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przy ONZ zostały zwieńczone sukcesem. Środki przeznaczono m.in. na cykle specjalistycznych szkoleń dla producentów oraz na stworzenie własnego laboratorium analiz ogrodniczych.

W 2006 r. zostało otwarte nowoczesne, spełniające wymogi unijne Laboratorium Analiz Ogrodniczych WZO z siedzibą w Pleszewie, oferujące szeroki wachlarz badań — wody, pożywek, wycieków z mat, podłoży, kaloryczności opału, oznaczeń makro- i mikroskładników, pH, EC i innych. W marcu 2011 r. Polskie Centrum Akredytacji przyznało Laboratorium Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego — byliśmy pierwszym w Polsce laboratorium akredytowanym na analizy ogrodnicze.

Pielgrzymki, integracja i życie duchowe

Realizując cele statutowe rozwijamy wśród członków życie integracyjne, kulturalno-oświatowe i duchowe. Wyrazem tego jest organizowana corocznie Ogólnopolska Pielgrzymka Ogrodników i ich rodzin do Częstochowy na Jasną Górę. Tradycje pielgrzymek sięgają 1984 r. Cyklicznie, w miesiącu grudniu, odbywa się również msza święta za żyjących i zmarłych ogrodników — początkowo w kościele Wszystkich Świętych w Poznaniu, obecnie w Parafii św. Andrzeja Apostoła na Spławiu.

115-lecie organizacji ogrodniczych w Wielkopolsce

5 września 2015 r. odbyła się uroczystość 115-lecia organizacji ogrodniczych w Wielkopolsce. Mszę św. w Katedrze Poznańskiej sprawował ks. prałat prof. Bogdan Częsz wraz z księdzem Marianem Klimkiem. Dalsza część uroczystości odbyła się w Auli Towarzystwa Chrystusowców dla Polonii Zagranicznej w Poznaniu. Przedstawiciele władz wręczyli odznaczenia państwowe i regionalne: Srebrny Krzyż Zasługi otrzymał Michał Szymanowski, a Odznaczenia Honorowe za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego — Stanisław Leszek Zacholski, Stanisław Urbański, Karol Pawlak i Jerzy Dąbrowski.

Władze Związku

Prezes Wielkopolskiego Związku Ogrodniczego — Bogdan Biadała. Wiceprezesi: Stanisław Zacholski, Stanisław Urbański. Członkowie Prezydium: Jerzy Dąbrowski, Czesław Wypych, Michał Szymanowski, Jan Zdunek. Członkowie Zarządu: Tadeusz Markiewicz, Anna Osiecka, Leszek Nowak, Karolina Dębska-Zeidler, Izydor Prządak, Zenon Młynarz. Członek Honorowy Prezydium i Zarządu — Karol Pawlak. Komisja Rewizyjna: Wojciech Derecki, Marian Zdunek, Marian Osuch.

Prezes Bogdan Biadała od wielu lat pracuje społecznie w wielu organizacjach: jest członkiem Rady Nadzorczej WGRO S.A. (od 1992 r.), członkiem Prezydium Rady Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, przedstawicielem MRiRW w Fundacji Rozwoju Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Poznaniu, członkiem Rady Ubezpieczenia KRUS oraz Przewodniczącym Rady Nadzorczej Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w Pleszewie. 31 lipca 2012 r. został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Dziś

Obecnie Wielkopolski Związek Ogrodniczy liczy około 700 członków — producentów warzyw, owoców i kwiatów, zrzeszonych w 5 Kołach terenowych oraz w Kole Sadowników. Działa w strukturach Polskiego Związku Ogrodniczego oraz wspiera Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych, Krajową Radę Izb Rolniczych, Związek Sadowników RP, Wielkopolską Izbę Rolniczą oraz Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Ogrodnictwa w Poznaniu.

Poznań, 14 września 2015 r.